ΠΩΣ ΝΑ ΔΙΔΑΞΕΤΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Εκπαίδευση των παιδιών με αυτισμό στις δεξιότητες επικοινωνίας

Από την Catherine Faherty

Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου & Βάγια Παπαγεωργίου

 Καθώς εκπαιδεύετε το παιδί σας στην ομιλία,  είναι σημαντικό να μάθει το ¨μπρος-πίσω¨ της επικοινωνίας. Το κλειδί είναι να το κάνετε με τρόπο ώστε να ΔΕΙ το παιδί περί τίνος πρόκειται. Ανέπτυξα αυτή την μέθοδο στο μέσον της δεκαετίας του ’80, κατά την διάρκεια των πρώτων χρόνων της διδασκαλίας μου σε παιδιά με αυτισμό. Παραμένει μια αποτελεσματική, ισχυρή και καλά προσεγμένη μέθοδος ακόμη και σήμερα!

Η εκπαίδευση στο ‘μπρος-πίσω’ της επικοινωνίας είναι εφικτή αν αξιοποιήσετε το δυνατό χαρακτηριστικό του παιδιού σας— τις οπτικές του ικανότητες. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αντικείμενα ή εικόνες για να το βοηθήσετε να μάθει για την επικοινωνία. Οι οπτικές ακολουθίες ενισχύουν την απόκτηση λεκτικών δεξιοτήτων. Το παιδί σας πρέπει να μάθει ότι υπάρχει δύναμη στην επικοινωνία, ότι αξίζει τον κόπο να επικοινωνήσει, και ότι αυτό μπορεί να είναι διασκεδαστικό και ευχάριστο! Δεν είναι ανάγκη να αγοράσετε κάποιο ειδικό πρόγραμμα ή υλικά για να διδάξετε στο παιδί σας την επικοινωνία. Αυτό το επτασέλιδο άρθρο που παρέχετε δωρεάν, περιέχει τα βήματα που μπορείτε  να τα χρησιμοποιήσετε με το παιδί σας στο σπίτι ή στο σχολείο και καλύπτει τα εξής:

  1. ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ
  2. ΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
  3. ΤΟ ΝΑ ΚΑΝΩ ΕΠΙΛΟΓΕΣ
  4. ΤΟ ΧΤΙΣΙΜΟ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ

Χρησιμοποιήστε αντικείμενα μετάβασης για να οδηγήσετε το παιδί σας από μια δραστηριότητα σε μια άλλη. Τα αντικείμενα μετάβασης είναι πράγματα που αντιπροσωπεύουν τις διαφορετικές δραστηριότητες και τοποθεσίες που θα δομήσουν την ημέρα του. Για παράδειγμα, στα αντικείμενα μετάβασης (για το σπίτι και το σχολείο) μπορούν να περιλαμβάνονται τα παρακάτω, που είναι μόνον παραδείγματα. Θα χρησιμοποιήσετε αντικείμενα, που έχουν νόημα από την οπτική πλευρά του παιδιού σας. Τι μπορεί να κατανοεί πιο εύκολα; Ποιο αντικείμενο μπορεί να συνδέσει πιο εύκολα με μια δραστηριότητα; Τα παραδείγματα είναι…

 ΦΛΥΤΖΑΝΙ=  ώρα για σνακ

ΠΑΝΑ= ώρα να πάω στο μπάνιο

ΠΕΤΣΕΤΑ ΧΕΡΙΩΝ= ώρα να πάω στο μπάνιο (εάν δεν φορά πάνα)

ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ= ακούω μουσική

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΧΑΛΑΚΙ (για να καθίσει)= ομαδική δουλειά στο σχολείο

ΕΝΣΦΗΝΩΜΑ = δουλειά με την δασκάλα (θεραπευτής/ γονιός)

ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ= ώρα για μπάνιο

ΜΠΑΛΑ= παιχνίδι στην αυλή

ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ= γωνιά παιχνιδιού στην τάξη

ΚΟΥΤΑΛΙ= ώρα για μεσημεριανό

ΜΠΟΥΦΑΝ= βόλτα έξω

ΒΙΒΛΙΟ = ώρα για διάβασμα

ΘΗΚΗ CD = βλέπω βίντεο

ΕΙΔΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ (πάντα το ίδιο παιχνίδι)= βόλτα με το αμάξι

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ= πηγαίνω στο σπίτι της γιαγιάς

ΔΟΧΕΙΟ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Ή ΠΕΤΣΕΤΑ= πλένω χέρια

ΚΤΛ…

Όταν οδηγείτε το παιδί σε μια δραστηριότητα, βάλτε του στο χέρι το κατάλληλο αντικείμενο. Την ίδια στιγμή, δώστε του μια απλή λεκτική οδηγία με μια ή δυο λέξεις. Πάντα να χρησιμοποιείτε το ίδιο αντικείμενο και τις ίδιες λέξεις για κάθε μια δραστηριότητα. Παραδείγματος χάριν, όταν θέλετε να πάει στο μπάνιο για να πλυθεί, δώστε του το ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ και πείτε , ¨ώρα για μπάνιο¨, καθώς το πηγαίνετε αμέσως, κατευθείαν στη μπανιέρα. Μόλις τελειώσει το μπάνιο , δώστε του το αντικείμενο που θα το οδηγήσει απευθείας στην επόμενη δραστηριότητα. Για παράδειγμα, εάν η επόμενη δραστηριότητα είναι να ακούσει μουσική, δώστε του τα ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ λέγοντας, ¨ώρα για μουσική¨, και οδηγήστε το στο CD player.

Χρησιμοποιήστε αντικείμενα μετάβασης σταθερά για κάθε μετάβαση μέσα στην ημέρα του παιδιού. Είναι εξαιρετικά βοηθητικό να βάλετε τα αντικείμενα σε ένα καλάθι σε ένα κεντρικό σημείο, ώστε όλοι— δάσκαλοι και βοηθοί, είτε στο σπίτι, γονείς και μεγαλύτερα αδέρφια— να μπορούν να τα βρουν όταν είναι αναγκαίο.

Με την χρήση των αντικείμενων μετάβασης, το βοηθάτε να συνδέσει τις λέξεις που ακούει με τη χρηστική και λειτουργική τους σημασία. Χτίζετε, λοιπόν, τις αντιληπτικές γλωσσικές του ικανότητες, δηλαδή την κατανόηση του λόγου. Επίσης δημιουργείτε τα θεμέλια για ένα συγκεκριμένο, εύκολα κατανοητό, σύστημα επικοινωνίας. Ακόμη και εάν δεν μιλάει αποτελεσματικά, μπορείτε να του δώσετε έναν τρόπο για να επικοινωνήσει για τα θέλω του και τις ανάγκες του— αυτό θα εξηγηθεί στα επόμενα βήματα. Όσο περισσότερο είστε συνεπής με τα αντικείμενα μετάβασης για κάθε μετάβαση, τόσο πιο γρήγορα θα τα μάθει. Προσθέστε επιπλέον αντικείμενα για περισσότερες καινούριες καταστάσεις και δραστηριότητες, όπου χρειάζεται. Επίσης, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε φωτογραφίες ανθρώπων εάν κατανοεί ποιος απεικονίζεται σε κάθε φωτογραφία. Παραδείγματος χάριν, δείξτε του μια φωτογραφία της γιαγιάς του καθώς λέτε ¨ας πάμε να δούμε την γιαγιά¨ , όταν είναι η ώρα να πάτε επίσκεψη.

  1. Η ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Ή ΤΟ ‘ΕΓΩ ΘΕΛΩ’

Αφού χρησιμοποιείτε με συνέπεια τα αντικείμενα μετάβασης, διδάξτε στο παιδί να σας δίνει στο χέρι το κατάλληλο αντικείμενο για να σας ζητήσει κάτι συγκεκριμένο. Αυτό ονομάζεται ‘εκφραστική επικοινωνία’.

Κατά τη διάρκεια μιας σταθερά καθιερωμένης ρουτίνας μέσα στην ημέρα, για παράδειγμα εάν απολαμβάνει το μπάνιο που ακολουθεί πάντα το δείπνο, αντί να του δώσετε το αντικείμενο μετάβασης (ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ), βάλτε το στο τραπέζι και υποστηρίξτε το ώστε να σας το δώσει στο χέρι. Η ιδέα είναι να του διδάξετε να σας φέρνει το μπουρνούζι για να σας πει ότι θέλει να κάνει μπάνιο. Εάν είναι απαραίτητο, μπορείτε να το προτρέψετε φυσικά να σας δώσει το αντικείμενο. Τότε αμέσως πηγαίνετε για μπάνιο. Προσθέστε το στη ρουτίνα, φροντίστε να έχετε πάντα διαθέσιμο το μπουρνούζι τις κατάλληλες στιγμές, και βοηθήστε το να σας το δώσει στο χέρι. Με την εξάσκηση το παιδί θα μάθει να ¨ζητά¨ το μπάνιο από μόνο του (ή κάποια άλλη δραστηριότητα που χρησιμοποιήσατε για να διδάξετε αυτή την ικανότητα), χρησιμοποιώντας το αντικείμενο.

Όταν το παιδί θα μπορέσει να βάλει στο χέρι σας ένα συγκεκριμένο αντικείμενο και να πάρει οτιδήποτε έχει ζητήσει, μαθαίνει πως όχι μόνο τα αντικείμενα υποδεικνύουν συγκεκριμένα πράγματα (ΚΟΥΤΑΛΙ σημαίνει ¨πηγαίνω στο τραπέζι να φάω¨) αλλά και ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα αντικείμενο για να εκφράσει τις επιθυμίες του σε ένα άλλο άτομο. Επομένως η ενέργεια του να δώσει στο χέρι του ενήλικα το ΚΟΥΤΑΛΙ σημαίνει ¨θέλω να φάω¨. Δίνοντας το ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ στη μαμά σημαίνει ¨θέλω να κάνω μπάνιο¨. Με αυτό τον τρόπο, στ’ αλήθεια αρχίζει να καταλαβαίνει την ΔΥΝΑΜΗ της ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.

  1. ΚΑΝΩ ΕΠΙΛΟΓΕΣ

Ένας μακροπρόθεσμος στόχος για το παιδί μπορεί να είναι η χρήση αντικειμένων ανεξάρτητα και αυθόρμητα για να επικοινωνεί τα θέλω και τις ανάγκες του. Μόλις κατανοήσει τη σημασία των αντικειμένων και αρχίσει να τα χρησιμοποιήσει ανεξάρτητα για να εκφράσει τα θέλω του, μπορείτε να δημιουργήσετε ένα καλάθι επικοινωνίας ή έναν πίνακα επικοινωνίας. Ο στόχος για το παιδί είναι να σας φέρει το αντικείμενο, το οποίο υποδεικνύει τι θέλει να κάνει (ή να φάει) διαλέγοντας μέσα από διάφορες επιλογές ή μέσα από δυνατές προτάσεις.

Μέσα από το χτίσιμο του συστήματος επικοινωνίας, σκοπός είναι το παιδί… (1) να έχει εύκολη πρόσβαση σε ένα καλάθι με αντικείμενα, τα οποία αντιπροσωπεύουν τις διαθέσιμες επιλογές τη δεδομένη στιγμή (ή έναν πίνακα με αντικείμενα κολλημένα με Velcro), (2) να βρίσκει το αντικείμενο που αντιπροσωπεύει την επιθυμητή δραστηριότητα, και (3) να φέρνει αυτό το αντικείμενο σε σας.

Παραδείγματος χάριν, εάν το παιδί θέλει να ακούσει μουσική, μπορεί να κοιτάξει το καλάθι επικοινωνίας , να βρει τα ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ και να σας τα φέρει. Σας λέει ¨θέλω να ακούσω μουσική¨. Αμέσως λέτε ¨μουσική¨ ή εάν αρχίσει να μιμείται κάποιες λέξεις, πείτε ¨θέλω μουσική¨, ώστε να το ενθαρρύνετε να επαναλάβει την φράση. Είτε την επαναλάβει είτε όχι, αμέσως οδηγείστε το στο cd player και βάλτε τη μουσική να παίζει. Με αυτό τον τρόπο ενισχύετε θετικά αυτή την πράξη επικοινωνίας! Καθώς μαθαίνει για την επικοινωνία,  είναι σημαντικό να ενισχύετε τις προσπάθειες. Αυτό σημαίνει πως εάν σας ζητήσει κάτι, πρέπει να του το δώσετε. Εάν υπάρχουν αντικείμενα που δεν θέλετε να τα έχει την δεδομένη στιγμή, πρέπει να τα απομακρύνετε ώστε να μην υπάρχουν ως επιλογές. Ωστόσο, αν το να διδάξετε τα βασικά της επικοινωνίας είναι προτεραιότητα για σας και για το παιδί αυτή τη στιγμή, πρέπει να είστε σίγουροι ότι υπάρχουν επιλογές που θέλει πραγματικά!

(παραπέμπω στην ανασκόπηση των εννέα σημαντικών σημείων στις επόμενες σελίδες)

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΕΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ

 Ξεκινήστε χρησιμοποιώντας αντικείμενα για κάθε αλλαγή ή δραστηριότητα μέσα στη μέρα του παιδιού σας.

  • Πάντα να χρησιμοποιείτε τα ίδια αντικείμενα για τις ίδιες δραστηριότητες. Να είστε συνεπείς.
  • Τα λόγια σας πρέπει να ξεκάθαρα, απλά και ακριβή καθώς του δίνετε στα χέρια το αντικείμενο.
  • Πηγαίνετε κατευθείαν στο μέρος που γίνεται η δραστηριότητα ή ξεκινήστε την αμέσως.
  • Μάθετε του να βάζει στο χέρι σας το αντικείμενο για να ζητήσει κάτι συγκεκριμένο μέσα σε μια ήδη καθιερωμένη ρουτίνα.
  • Αφού χρησιμοποιείτε με συνέπεια τα αντικείμενα μετάβασης, ΚΑΙ αφού έχει μάθει να δίνει στο χέρι ΕΝΑ αντικείμενο τη φορά για να εκφράσει τι θέλει, δώστε του την ευκαιρία να δείξει την προτίμησή του επιλέγοντας ένα μεταξύ δύο πραγμάτων και να το βάλει στο χέρι σας. Αξιολογήστε αυτή την δεξιότητα σε τακτά διαστήματα. Συνεχίστε στο επόμενο βήμα αφού έχει κατακτήσει αυτό το βήμα, με κάποιες διαφορετικές επιλογές.
  • Στο τέλος, δημιουργήστε ένα καλάθι επικοινωνίας ή έναν πίνακα επικοινωνίας. Αυτός είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος: σιγουρευτείτε πως του έχετε δώσει άφθονο χρόνο για να κατανοήσει την χρήση των αντικειμένων και να εξασκηθεί στο να ζητά τι θέλει με αυτά, προτού αξιοποιήσει το καλάθι επικοινωνίας ή τον πίνακα. Πολλά οπτικά ερεθίσματα την ίδια στιγμή μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση και να λειτουργήσουν αρνητικά στην μάθηση αυτών που διδάσκετε. Δώστε χρόνο στον εαυτό σας. Προχωρήστε βήμα-βήμα.
  • Εάν το παιδί ενδιαφέρεται για τις φωτογραφίες ή τις εικόνες, μπορείτε να υποκαταστήσετε τα αντικείμενα με φωτογραφίες ή εικόνες. Είναι προτιμότερο να το κάνετε αυτό σταδιακά, αντικαταστήστε ένα πράγμα τη φορά και σιγουρευτείτε ότι το παιδί είναι ικανό να χρησιμοποιήσει την εικόνα τόσο αποτελεσματικά όσο και το αντικείμενο προτού να προσθέστε κι άλλες εικόνες. Στην αρχή, χρησιμοποιείστε ετικέτες από κουτιά φαγητών και κουτιά παιχνιδιών αν είναι δυνατό. Για κάποια παιδιά, μια εύκολα αναγνωρίσιμη, καλή, ξεκάθαρη φωτογραφία, μπορεί να είναι καλύτερη από ένα συμβολικό σκίτσο. Για άλλα, οι συμβολικές εικόνες μπορεί να είναι αποτελεσματικές. Το κλειδί είναι να χρησιμοποιείτε τους τύπους των οπτικών ακολουθιών που έχουν περισσότερο νόημα για το παιδί. Οι οπτικές ακολουθίες μπορούν να είναι ένα από τα παρακάτω ή συνδυασμός διαφορετικών από τα παρακάτω:
  • Αντικείμενα που όντως το παιδί θα χρησιμοποιήσει την ώρα της δραστηριότητας (ΒΟΥΡΤΣΑΚΙ ΒΑΨΙΜΑΤΟΣ για την ώρα της ζωγραφικής, ΜΠΑΛΑ για την ώρα του γυμναστηρίου, ΠΑΛΤΟ για την ώρα έξω, ΠΑΝΑ για το μπάνιο, ΚΟΥΤΙ ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΟΥ για το φαγητό, κτλ).
  • Αντικείμενα τα οποία αντιπροσωπεύουν απλά την δραστηριότητα (ΘΗΚΗ CD για την ώρα της μουσικής, ΕΝΣΦΗΝΩΜΑ για την δουλειά με την δασκάλα, κτλ).
  • Ετικέτες προϊόντων από κουτιά φαγητών, παιχνιδιών ή διαφημίσεις (εστιατόρια, σούπερ-μάρκετ, κτλ…). Αυτά συνήθως είναι εξαιρετικοί τρόποι για τη μετάβαση από το αντικείμενο (3D) στην εικόνα (2D).
  • Φωτογραφίες (σιγουρευτείτε πως είναι ξεκάθαρες και σαφείς). Πολλές αχρείαστες λεπτομέρειες μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση. Επίσης σιγουρευτείτε πως η φωτογραφία απεικονίζει ακριβέστατα, κυριολεκτικά και συγκεκριμένα, ακριβώς ότι αντιπροσωπεύει.
  • Εικόνες- Σκίτσα ή εικονικά σύμβολα.
  1. Χρησιμοποιείστε οτιδήποτε είναι πιο κατανοητό από το παιδί… φροντίστε να είναι εύκολο για εκείνο! Ας είναι η επικοινωνία όσο πιο ΕΥΚΟΛΗ γίνεται για το παιδί. Με αυτό τον τρόπο, θα είναι πρόθυμο να επικοινωνεί πιο συχνάΠΩΣ ΝΑ ΔΙΔΑΞΕΤΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣΕκπαίδευση των παιδιών με αυτισμό στις δεξιότητες επικοινωνίαςΑπό την Catherine Faherty

    Μετάφραση: Ματίνα Παπαγεωργίου & Βάγια Παπαγεωργίου

     

    Καθώς εκπαιδεύετε το παιδί σας στην ομιλία,  είναι σημαντικό να μάθει το ¨μπρος-πίσω¨ της επικοινωνίας. Το κλειδί είναι να το κάνετε με τρόπο ώστε να ΔΕΙ το παιδί περί τίνος πρόκειται. Ανέπτυξα αυτή την μέθοδο στο μέσον της δεκαετίας του ’80, κατά την διάρκεια των πρώτων χρόνων της διδασκαλίας μου σε παιδιά με αυτισμό. Παραμένει μια αποτελεσματική, ισχυρή και καλά προσεγμένη μέθοδος ακόμη και σήμερα!

    Η εκπαίδευση στο ‘μπρος-πίσω’ της επικοινωνίας είναι εφικτή αν αξιοποιήσετε το δυνατό χαρακτηριστικό του παιδιού σας— τις οπτικές του ικανότητες. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αντικείμενα ή εικόνες για να το βοηθήσετε να μάθει για την επικοινωνία. Οι οπτικές ακολουθίες ενισχύουν την απόκτηση λεκτικών δεξιοτήτων. Το παιδί σας πρέπει να μάθει ότι υπάρχει δύναμη στην επικοινωνία, ότι αξίζει τον κόπο να επικοινωνήσει, και ότι αυτό μπορεί να είναι διασκεδαστικό και ευχάριστο! Δεν είναι ανάγκη να αγοράσετε κάποιο ειδικό πρόγραμμα ή υλικά για να διδάξετε στο παιδί σας την επικοινωνία. Αυτό το επτασέλιδο άρθρο που παρέχετε δωρεάν, περιέχει τα βήματα που μπορείτε  να τα χρησιμοποιήσετε με το παιδί σας στο σπίτι ή στο σχολείο και καλύπτει τα εξής:

    1. ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ
    2. ΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
    3. ΤΟ ΝΑ ΚΑΝΩ ΕΠΙΛΟΓΕΣ
    4. ΤΟ ΧΤΙΣΙΜΟ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

     

    1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ

    Χρησιμοποιήστε αντικείμενα μετάβασης για να οδηγήσετε το παιδί σας από μια δραστηριότητα σε μια άλλη. Τα αντικείμενα μετάβασης είναι πράγματα που αντιπροσωπεύουν τις διαφορετικές δραστηριότητες και τοποθεσίες που θα δομήσουν την ημέρα του. Για παράδειγμα, στα αντικείμενα μετάβασης (για το σπίτι και το σχολείο) μπορούν να περιλαμβάνονται τα παρακάτω, που είναι μόνον παραδείγματα. Θα χρησιμοποιήσετε αντικείμενα, που έχουν νόημα από την οπτική πλευρά του παιδιού σας. Τι μπορεί να κατανοεί πιο εύκολα; Ποιο αντικείμενο μπορεί να συνδέσει πιο εύκολα με μια δραστηριότητα; Τα παραδείγματα είναι…

     ΦΛΥΤΖΑΝΙ=  ώρα για σνακ

    ΠΑΝΑ= ώρα να πάω στο μπάνιο

    ΠΕΤΣΕΤΑ ΧΕΡΙΩΝ= ώρα να πάω στο μπάνιο (εάν δεν φορά πάνα)

    ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ= ακούω μουσική

    ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΧΑΛΑΚΙ (για να καθίσει)= ομαδική δουλειά στο σχολείο

    ΕΝΣΦΗΝΩΜΑ = δουλειά με την δασκάλα (θεραπευτής/ γονιός)

    ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ= ώρα για μπάνιο

    ΜΠΑΛΑ= παιχνίδι στην αυλή

    ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ= γωνιά παιχνιδιού στην τάξη

    ΚΟΥΤΑΛΙ= ώρα για μεσημεριανό

    ΜΠΟΥΦΑΝ= βόλτα έξω

    ΒΙΒΛΙΟ = ώρα για διάβασμα

    ΘΗΚΗ CD = βλέπω βίντεο

    ΕΙΔΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ (πάντα το ίδιο παιχνίδι)= βόλτα με το αμάξι

    ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ= πηγαίνω στο σπίτι της γιαγιάς

    ΔΟΧΕΙΟ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Ή ΠΕΤΣΕΤΑ= πλένω χέρια

    ΚΤΛ…

     

    Όταν οδηγείτε το παιδί σε μια δραστηριότητα, βάλτε του στο χέρι το κατάλληλο αντικείμενο. Την ίδια στιγμή, δώστε του μια απλή λεκτική οδηγία με μια ή δυο λέξεις. Πάντα να χρησιμοποιείτε το ίδιο αντικείμενο και τις ίδιες λέξεις για κάθε μια δραστηριότητα. Παραδείγματος χάριν, όταν θέλετε να πάει στο μπάνιο για να πλυθεί, δώστε του το ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ και πείτε , ¨ώρα για μπάνιο¨, καθώς το πηγαίνετε αμέσως, κατευθείαν στη μπανιέρα. Μόλις τελειώσει το μπάνιο , δώστε του το αντικείμενο που θα το οδηγήσει απευθείας στην επόμενη δραστηριότητα. Για παράδειγμα, εάν η επόμενη δραστηριότητα είναι να ακούσει μουσική, δώστε του τα ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ λέγοντας, ¨ώρα για μουσική¨, και οδηγήστε το στο CD player.

    Χρησιμοποιήστε αντικείμενα μετάβασης σταθερά για κάθε μετάβαση μέσα στην ημέρα του παιδιού. Είναι εξαιρετικά βοηθητικό να βάλετε τα αντικείμενα σε ένα καλάθι σε ένα κεντρικό σημείο, ώστε όλοι— δάσκαλοι και βοηθοί, είτε στο σπίτι, γονείς και μεγαλύτερα αδέρφια— να μπορούν να τα βρουν όταν είναι αναγκαίο.

    Με την χρήση των αντικείμενων μετάβασης, το βοηθάτε να συνδέσει τις λέξεις που ακούει με τη χρηστική και λειτουργική τους σημασία. Χτίζετε, λοιπόν, τις αντιληπτικές γλωσσικές του ικανότητες, δηλαδή την κατανόηση του λόγου. Επίσης δημιουργείτε τα θεμέλια για ένα συγκεκριμένο, εύκολα κατανοητό, σύστημα επικοινωνίας. Ακόμη και εάν δεν μιλάει αποτελεσματικά, μπορείτε να του δώσετε έναν τρόπο για να επικοινωνήσει για τα θέλω του και τις ανάγκες του— αυτό θα εξηγηθεί στα επόμενα βήματα. Όσο περισσότερο είστε συνεπής με τα αντικείμενα μετάβασης για κάθε μετάβαση, τόσο πιο γρήγορα θα τα μάθει. Προσθέστε επιπλέον αντικείμενα για περισσότερες καινούριες καταστάσεις και δραστηριότητες, όπου χρειάζεται. Επίσης, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε φωτογραφίες ανθρώπων εάν κατανοεί ποιος απεικονίζεται σε κάθε φωτογραφία. Παραδείγματος χάριν, δείξτε του μια φωτογραφία της γιαγιάς του καθώς λέτε ¨ας πάμε να δούμε την γιαγιά¨ , όταν είναι η ώρα να πάτε επίσκεψη.

    1. Η ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Ή ΤΟ ‘ΕΓΩ ΘΕΛΩ’

    Αφού χρησιμοποιείτε με συνέπεια τα αντικείμενα μετάβασης, διδάξτε στο παιδί να σας δίνει στο χέρι το κατάλληλο αντικείμενο για να σας ζητήσει κάτι συγκεκριμένο. Αυτό ονομάζεται ‘εκφραστική επικοινωνία’.

    Κατά τη διάρκεια μιας σταθερά καθιερωμένης ρουτίνας μέσα στην ημέρα, για παράδειγμα εάν απολαμβάνει το μπάνιο που ακολουθεί πάντα το δείπνο, αντί να του δώσετε το αντικείμενο μετάβασης (ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ), βάλτε το στο τραπέζι και υποστηρίξτε το ώστε να σας το δώσει στο χέρι. Η ιδέα είναι να του διδάξετε να σας φέρνει το μπουρνούζι για να σας πει ότι θέλει να κάνει μπάνιο. Εάν είναι απαραίτητο, μπορείτε να το προτρέψετε φυσικά να σας δώσει το αντικείμενο. Τότε αμέσως πηγαίνετε για μπάνιο. Προσθέστε το στη ρουτίνα, φροντίστε να έχετε πάντα διαθέσιμο το μπουρνούζι τις κατάλληλες στιγμές, και βοηθήστε το να σας το δώσει στο χέρι. Με την εξάσκηση το παιδί θα μάθει να ¨ζητά¨ το μπάνιο από μόνο του (ή κάποια άλλη δραστηριότητα που χρησιμοποιήσατε για να διδάξετε αυτή την ικανότητα), χρησιμοποιώντας το αντικείμενο.

    Όταν το παιδί θα μπορέσει να βάλει στο χέρι σας ένα συγκεκριμένο αντικείμενο και να πάρει οτιδήποτε έχει ζητήσει, μαθαίνει πως όχι μόνο τα αντικείμενα υποδεικνύουν συγκεκριμένα πράγματα (ΚΟΥΤΑΛΙ σημαίνει ¨πηγαίνω στο τραπέζι να φάω¨) αλλά και ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα αντικείμενο για να εκφράσει τις επιθυμίες του σε ένα άλλο άτομο. Επομένως η ενέργεια του να δώσει στο χέρι του ενήλικα το ΚΟΥΤΑΛΙ σημαίνει ¨θέλω να φάω¨. Δίνοντας το ΜΠΟΥΡΝΟΥΖΙ στη μαμά σημαίνει ¨θέλω να κάνω μπάνιο¨. Με αυτό τον τρόπο, στ’ αλήθεια αρχίζει να καταλαβαίνει την ΔΥΝΑΜΗ της ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.

    1. ΚΑΝΩ ΕΠΙΛΟΓΕΣ

    Ένας μακροπρόθεσμος στόχος για το παιδί μπορεί να είναι η χρήση αντικειμένων ανεξάρτητα και αυθόρμητα για να επικοινωνεί τα θέλω και τις ανάγκες του. Μόλις κατανοήσει τη σημασία των αντικειμένων και αρχίσει να τα χρησιμοποιήσει ανεξάρτητα για να εκφράσει τα θέλω του, μπορείτε να δημιουργήσετε ένα καλάθι επικοινωνίας ή έναν πίνακα επικοινωνίας. Ο στόχος για το παιδί είναι να σας φέρει το αντικείμενο, το οποίο υποδεικνύει τι θέλει να κάνει (ή να φάει) διαλέγοντας μέσα από διάφορες επιλογές ή μέσα από δυνατές προτάσεις.

    Μέσα από το χτίσιμο του συστήματος επικοινωνίας, σκοπός είναι το παιδί… (1) να έχει εύκολη πρόσβαση σε ένα καλάθι με αντικείμενα, τα οποία αντιπροσωπεύουν τις διαθέσιμες επιλογές τη δεδομένη στιγμή (ή έναν πίνακα με αντικείμενα κολλημένα με Velcro), (2) να βρίσκει το αντικείμενο που αντιπροσωπεύει την επιθυμητή δραστηριότητα, και (3) να φέρνει αυτό το αντικείμενο σε σας.

    Παραδείγματος χάριν, εάν το παιδί θέλει να ακούσει μουσική, μπορεί να κοιτάξει το καλάθι επικοινωνίας , να βρει τα ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ και να σας τα φέρει. Σας λέει ¨θέλω να ακούσω μουσική¨. Αμέσως λέτε ¨μουσική¨ ή εάν αρχίσει να μιμείται κάποιες λέξεις, πείτε ¨θέλω μουσική¨, ώστε να το ενθαρρύνετε να επαναλάβει την φράση. Είτε την επαναλάβει είτε όχι, αμέσως οδηγείστε το στο cd player και βάλτε τη μουσική να παίζει. Με αυτό τον τρόπο ενισχύετε θετικά αυτή την πράξη επικοινωνίας! Καθώς μαθαίνει για την επικοινωνία,  είναι σημαντικό να ενισχύετε τις προσπάθειες. Αυτό σημαίνει πως εάν σας ζητήσει κάτι, πρέπει να του το δώσετε. Εάν υπάρχουν αντικείμενα που δεν θέλετε να τα έχει την δεδομένη στιγμή, πρέπει να τα απομακρύνετε ώστε να μην υπάρχουν ως επιλογές. Ωστόσο, αν το να διδάξετε τα βασικά της επικοινωνίας είναι προτεραιότητα για σας και για το παιδί αυτή τη στιγμή, πρέπει να είστε σίγουροι ότι υπάρχουν επιλογές που θέλει πραγματικά!

    (παραπέμπω στην ανασκόπηση των εννέα σημαντικών σημείων στις επόμενες σελίδες)

    ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΝΕΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ 

    • Ξεκινήστε χρησιμοποιώντας αντικείμενα για κάθε αλλαγή ή δραστηριότητα μέσα στη μέρα του παιδιού σας.
    • Πάντα να χρησιμοποιείτε τα ίδια αντικείμενα για τις ίδιες δραστηριότητες. Να είστε συνεπείς.
    • Τα λόγια σας πρέπει να ξεκάθαρα, απλά και ακριβή καθώς του δίνετε στα χέρια το αντικείμενο.
    • Πηγαίνετε κατευθείαν στο μέρος που γίνεται η δραστηριότητα ή ξεκινήστε την αμέσως.
    • Μάθετε του να βάζει στο χέρι σας το αντικείμενο για να ζητήσει κάτι συγκεκριμένο μέσα σε μια ήδη καθιερωμένη ρουτίνα.
    • Αφού χρησιμοποιείτε με συνέπεια τα αντικείμενα μετάβασης, ΚΑΙ αφού έχει μάθει να δίνει στο χέρι ΕΝΑ αντικείμενο τη φορά για να εκφράσει τι θέλει, δώστε του την ευκαιρία να δείξει την προτίμησή του επιλέγοντας ένα μεταξύ δύο πραγμάτων και να το βάλει στο χέρι σας. Αξιολογήστε αυτή την δεξιότητα σε τακτά διαστήματα. Συνεχίστε στο επόμενο βήμα αφού έχει κατακτήσει αυτό το βήμα, με κάποιες διαφορετικές επιλογές.
    • Στο τέλος, δημιουργήστε ένα καλάθι επικοινωνίας ή έναν πίνακα επικοινωνίας. Αυτός είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος: σιγουρευτείτε πως του έχετε δώσει άφθονο χρόνο για να κατανοήσει την χρήση των αντικειμένων και να εξασκηθεί στο να ζητά τι θέλει με αυτά, προτού αξιοποιήσει το καλάθι επικοινωνίας ή τον πίνακα. Πολλά οπτικά ερεθίσματα την ίδια στιγμή μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση και να λειτουργήσουν αρνητικά στην μάθηση αυτών που διδάσκετε. Δώστε χρόνο στον εαυτό σας. Προχωρήστε βήμα-βήμα.
    • Εάν το παιδί ενδιαφέρεται για τις φωτογραφίες ή τις εικόνες, μπορείτε να υποκαταστήσετε τα αντικείμενα με φωτογραφίες ή εικόνες. Είναι προτιμότερο να το κάνετε αυτό σταδιακά, αντικαταστήστε ένα πράγμα τη φορά και σιγουρευτείτε ότι το παιδί είναι ικανό να χρησιμοποιήσει την εικόνα τόσο αποτελεσματικά όσο και το αντικείμενο προτού να προσθέστε κι άλλες εικόνες. Στην αρχή, χρησιμοποιείστε ετικέτες από κουτιά φαγητών και κουτιά παιχνιδιών αν είναι δυνατό. Για κάποια παιδιά, μια εύκολα αναγνωρίσιμη, καλή, ξεκάθαρη φωτογραφία, μπορεί να είναι καλύτερη από ένα συμβολικό σκίτσο. Για άλλα, οι συμβολικές εικόνες μπορεί να είναι αποτελεσματικές. Το κλειδί είναι να χρησιμοποιείτε τους τύπους των οπτικών ακολουθιών που έχουν περισσότερο νόημα για το παιδί. Οι οπτικές ακολουθίες μπορούν να είναι ένα από τα παρακάτω ή συνδυασμός διαφορετικών από τα παρακάτω:
    • Αντικείμενα που όντως το παιδί θα χρησιμοποιήσει την ώρα της δραστηριότητας (ΒΟΥΡΤΣΑΚΙ ΒΑΨΙΜΑΤΟΣ για την ώρα της ζωγραφικής, ΜΠΑΛΑ για την ώρα του γυμναστηρίου, ΠΑΛΤΟ για την ώρα έξω, ΠΑΝΑ για το μπάνιο, ΚΟΥΤΙ ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΟΥ για το φαγητό, κτλ).
    • Αντικείμενα τα οποία αντιπροσωπεύουν απλά την δραστηριότητα (ΘΗΚΗ CD για την ώρα της μουσικής, ΕΝΣΦΗΝΩΜΑ για την δουλειά με την δασκάλα, κτλ).
    • Ετικέτες προϊόντων από κουτιά φαγητών, παιχνιδιών ή διαφημίσεις (εστιατόρια, σούπερ-μάρκετ, κτλ…). Αυτά συνήθως είναι εξαιρετικοί τρόποι για τη μετάβαση από το αντικείμενο (3D) στην εικόνα (2D).
    • Φωτογραφίες (σιγουρευτείτε πως είναι ξεκάθαρες και σαφείς). Πολλές αχρείαστες λεπτομέρειες μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση. Επίσης σιγουρευτείτε πως η φωτογραφία απεικονίζει ακριβέστατα, κυριολεκτικά και συγκεκριμένα, ακριβώς ότι αντιπροσωπεύει.
    • Εικόνες- Σκίτσα ή εικονικά σύμβολα.
    1. Χρησιμοποιείστε οτιδήποτε είναι πιο κατανοητό από το παιδί… φροντίστε να είναι εύκολο για εκείνο! Ας είναι η επικοινωνία όσο πιο ΕΥΚΟΛΗ γίνεται για το παιδί. Με αυτό τον τρόπο, θα είναι πρόθυμο να επικοινωνεί πιο συχνά και θα ανακαλύψει την δύναμη της επικοινωνίας.

    αι θα ανακαλύψει την δύναμη της επικοινωνίας.